Ağrı, bedenin alarm sistemi olarak düşünülür; ama bu alarm yalnızca dokudan gelen sinyalleri değil, beynin anlam vermesini de taşır. Bir iğne batması kiminde “geçer gider” diye okunurken, başkasında “bu kötüye…
Travma, yalnızca “olan bir şey” değildir; olanın zihinde nasıl iz bıraktığıdır. Bir kaza, deprem, saldırı, yoğun bakım nöbeti, ani bir kayıp… Bedensel ve çevresel olaylarla başlayan süreç, beynin tehlike algılama…
Motivasyon, davranışın başlatılması, yönlendirilmesi ve sürdürülmesi ile ilgili çok katmanlı bir süreçtir. Psikolojide motivasyonu açıklayan modeller; hedef belirleme, öz-yeterlik, pekiştirme ve beklenti–değer çerçevelerini vurgularken, nörobilim bu süreçlerin arka planındaki ödül…
Beyin plastisitesi, sinir sisteminin deneyim, çevre, öğrenme ve yaralanma gibi girdilere yanıt olarak yapısal ve işlevseldüzeylerde yeniden düzenlenebilme kapasitesidir. Plastisite, yalnızca çocuklukta değil, yetişkinlik ve yaşlılıkta da farklı kuvvet ve…
Çalışan bellek (ÇB), zihnin “şimdi ve burada” gerektirdiklerini taşıyan, geçici bilgiyi tutup üzerinde işlem yapan ve hedefe uygun davranışı yöneten dinamik bir sistemdir. Dikkat ise bu sistemin “ışıklandırma” mekanizmasıdır: hangi…
Prefrontal korteks (PFK), insan beyninin en geç evrimleşen ve en uzun süre olgunlaşan bölgelerinden biridir; planlama, hedefe yönelik davranış, bilişsel esneklik, inhibisyon, karar verme, hatadan öğrenme ve duygusal düzenleme gibi…
Fobiler, belirli nesne ya da durumlara karşı orantısız ve kalıcı bir korku ile karakterize edilen, kaçınma davranışlarının zamanla genişleyerek işlevsellikte belirgin bozulmaya yol açtığı anksiyete bozukluklarıdır. Uçuş, yükseklik, asansör, köpek,…
Depresyon; geçici üzüntüden kökten farklı olarak, duygu durum, biliş, motivasyon, beden ritimleri ve sosyal işlevselliği çok katmanlı biçimde etkileyen bir sendromdur. Klinik tabloda yalnız “kötü hissetme” yoktur; ilgi–istek kaybı (anhedoni),…
Şizofreni; düşünce, algı, duygulanım ve davranış alanlarında derin kırılmalarla seyreden, işlevselliği ve yaşam kalitesini belirgin etkileyen bir psikiyatrik sendromlar kümesidir. Pozitif belirtiler (hezeyanlar, varsanılar, düşünce ve davranışta dağınıklık), negatif belirtiler…