Bir işi yaparken aklınızın “arka pencerelerinde” on ayrı düşünce dolaşıyorsa, dikkat yalnız bir “odak” sorunu değildir; zihinsel alışkanlıklar, duygu tonusu ve bedensel uyarılma ile birlikte çalışan bir ekosistemdir. Mindfulness (bilinçli…
“Gözlerimle gördüm ama fark etmedim.” Günlük hayatta sık duyduğumuz bu ifade, psikolojide gözden kaçan dikkat(inattentional blindness) olarak adlandırılan çarpıcı bir olguyu anlatır. Karmaşık ortamlarda hedefe odaklanırken, açıkça retinamıza düşen bazı…
Zamanı ölçen saatler dışarıdadır; zamanı hisseden mekanizma ise içeridedir. Zihin, milisaniyelik ritimlerden dakikalar süren bekleyişlere kadar çok farklı ölçekte süreleri kodlar, karşılaştırır ve eyleme çevirir. “Ders neden kısa geldi?”, “trafikte…
Dikkat, zihnin “ışık demeti” olarak anılır; sahneyi aydınlatır, gereksiz ayrıntıyı karartır, hedefe giden yolu belirginleştirir. Psikolojide dikkat, seçici (neye odaklanacağımız), sürdürülen (ne kadar süre odakta kalacağımız) ve yürütücü/denetleyici (çatışma olduğunda…
Epizodik bellek, bir olayı nerede, ne zaman ve hangi bağlamda yaşadığımızı; kiminle birlikte olduğumuzu, ortamın kokusunu, ışığın rengini, hatta o an içimizden geçen mikrodüşünceleri birlikte kodlayan, öznel ve zengin bir…