Ağrı, bedenin alarm sistemi olarak düşünülür; ama bu alarm yalnızca dokudan gelen sinyalleri değil, beynin anlam vermesini de taşır. Bir iğne batması kiminde “geçer gider” diye okunurken, başkasında “bu kötüye…
Epizodik bellek, bir olayı nerede, ne zaman ve hangi bağlamda yaşadığımızı; kiminle birlikte olduğumuzu, ortamın kokusunu, ışığın rengini, hatta o an içimizden geçen mikrodüşünceleri birlikte kodlayan, öznel ve zengin bir…
Dil, insan zihninin en karmaşık ve en sosyal fonksiyonlarından biridir. Sesleri ayıklamaktan sözcükleri seçmeye, sözdizimini kurmaktan bağlama uygun mesajı iletmeye kadar çok katmanlı bir işleyiş gerektirir. Konuşma, yazma, okuma ve…
Motivasyon, davranışın başlatılması, yönlendirilmesi ve sürdürülmesi ile ilgili çok katmanlı bir süreçtir. Psikolojide motivasyonu açıklayan modeller; hedef belirleme, öz-yeterlik, pekiştirme ve beklenti–değer çerçevelerini vurgularken, nörobilim bu süreçlerin arka planındaki ödül…
Çalışan bellek (ÇB), zihnin “şimdi ve burada” gerektirdiklerini taşıyan, geçici bilgiyi tutup üzerinde işlem yapan ve hedefe uygun davranışı yöneten dinamik bir sistemdir. Dikkat ise bu sistemin “ışıklandırma” mekanizmasıdır: hangi…
Fobiler, belirli nesne ya da durumlara karşı orantısız ve kalıcı bir korku ile karakterize edilen, kaçınma davranışlarının zamanla genişleyerek işlevsellikte belirgin bozulmaya yol açtığı anksiyete bozukluklarıdır. Uçuş, yükseklik, asansör, köpek,…
Kişilik bozuklukları (KB), “kişinin karakteri”nden ibaret sabit bir yazgı değildir; erken dönem deneyimler, genetik yatkınlık, bağlanma örüntüleri, sinir sistemi duyarlılıkları ve sosyal öğrenmenin birlikte biçimlendirdiği, zaman içinde değiştirilebilir ilişki ve…
Psikoterapi tarihi, kavramsal “dalga”larla şekillendi: birinci dalga (davranışçılık), ikinci dalga (bilişsel devrim), üçüncü dalga (kabul, farkındalık, şefkat ve bağlamsal yaklaşımlar). Günümüzde ise “ileri düzey terapi” olarak adlandırdığımız yeni dönemde, tek…
Biyolojik psikiyatri, zihinsel bozuklukların nedenlerini beyindeki biyolojik süreçlere dayandıran bir psikiyatri dalıdır. Bu yaklaşım, ruhsal hastalıkların esas kaynağının genetik, nörokimyasal, nörofizyolojik ya da anatomik değişiklikler olduğuna inanır. Psikolojik bozuklukları, tıpkı…