Bir ilacın etkisi yalnız moleküllerinden gelmez; inanışlar, beklentiler, bağlam ve ilişki de tedavinin toplam gücüne ortak olur. Klinik bilim, bu görünmez ortak gücü “placebo etkisi” olarak adlandırır: etkisiz bir kapsül…
Şema terapisi, “neden hep aynı yere düşüyorum?” sorusuna hem psikolojik hem nörobiyolojik bir yanıt vermeye çalışan bütüncül bir yaklaşımdır. Temel kabullesi şudur: Erken dönemde karşılanmayan ihtiyaçlarımız —güvenli bağlanma, özerklik, gerçekçi…
Travma, yalnızca “olan bir şey” değildir; olanın zihinde nasıl iz bıraktığıdır. Bir kaza, deprem, saldırı, yoğun bakım nöbeti, ani bir kayıp… Bedensel ve çevresel olaylarla başlayan süreç, beynin tehlike algılama…
Yaratıcılık, yeni ve yararlı (işlevsel/uygun) fikirler üretme yetisidir. “Yeni” olmak tek başına yetmez; “işe yarar” olması gerekir. Psikolojide bu çift kıstas, ilhamın “parlayıp sönmesi” ile sonuç üreten yaratıcı çalışmanın ayrımını…
Dikkat, zihnin “ışık demeti” olarak anılır; sahneyi aydınlatır, gereksiz ayrıntıyı karartır, hedefe giden yolu belirginleştirir. Psikolojide dikkat, seçici (neye odaklanacağımız), sürdürülen (ne kadar süre odakta kalacağımız) ve yürütücü/denetleyici (çatışma olduğunda…
Sosyal biliş, başkalarının zihin durumlarını (niyet, inanç, istek, duygu) algılama, yorumlama ve buna uygun davranış üretme kapasitesidir. Empati ise bu büyük şemsiyenin altında, başkalarının duygusal durumlarını anlama ve—kimi zaman paylaşma—yeteneğidir.…
Duygu ve biliş, uzun süre psikolojinin ayrı kutularında ele alındı: Biri “sıcak”, sezgisel ve hızlı; diğeri “soğuk”, analitik ve yavaş. Oysa gündelik yaşamda karar verirken, öğrenirken, hatırlarken ya da sosyal…
Duygusal düzenleme, bireyin belirli hedefler doğrultusunda duygu tepkilerinin başlatılmasını, sürdürülmesini, yoğunluğunu ve ifadesini değiştirme süreçlerinin tamamını kapsar. Günlük hayatta işlev görmek, ilişki kurmak, öğrenmek, yaratıcı üretime devam etmek ve etik…