Bir ilacın etkisi yalnız moleküllerinden gelmez; inanışlar, beklentiler, bağlam ve ilişki de tedavinin toplam gücüne ortak olur. Klinik bilim, bu görünmez ortak gücü “placebo etkisi” olarak adlandırır: etkisiz bir kapsül…
“Ne yapsam olmuyor.” Bu cümle bir yakınma değil, bir öğrenme sonucu olabilir. Birkaç kez deneyip kontrol edemediğimizi hissettiğimizde, beyin yalnızca “bu görev zor” mesajını değil, daha köklü bir üst inancı…
Stres bir “düşman” değil, bir uyum mekanizmasıdır. Organizma, iç ve dış talepleri algılar, anlamlandırır, enerji ve dikkatini toparlayıp tepki verir. Kısa süreli ve doğru dozda olduğunda öğrenmeyi hızlandırır, bağışıklığı tetikler,…
Anksiyete ve depresyon, klinik tabloda çoğu kez yan yana görünmekle kalmaz; aynı biyopsikososyal toprakta büyüyen, kökleri iç içe geçmiş iki güçlü dalgadır. Anksiyete, belirsizlik karşısında zihnin tehdide kilitlenmesi; depresyon ise…
Yetişkinlerde bağımlılık; yalnızca bir maddeye (alkol, opioid, nikotin, kannabis, stimülanlar) ya da davranışa (oyun, kumar, internet, pornografi, alışveriş) yönelik tekrarlayan ve kontrol dışı kullanım değil, aynı zamanda öğrenilmiş bir düzenleme…