Bir ilacın etkisi yalnız moleküllerinden gelmez; inanışlar, beklentiler, bağlam ve ilişki de tedavinin toplam gücüne ortak olur. Klinik bilim, bu görünmez ortak gücü “placebo etkisi” olarak adlandırır: etkisiz bir kapsül…
“Ne yapsam olmuyor.” Bu cümle bir yakınma değil, bir öğrenme sonucu olabilir. Birkaç kez deneyip kontrol edemediğimizi hissettiğimizde, beyin yalnızca “bu görev zor” mesajını değil, daha köklü bir üst inancı…
Gündelik dilde “kendimi tutamadım”, “kendime hâkim oldum” diye anlattığımız şey, psikolojide inhibisyon ve özdenetim başlıkları altında çalışılır. İnhibisyon; uygunsuz, zamansız veya zararlı bir tepkinin başlatılmasını engellemeya da zaten başlamış bir…
Motivasyon, davranışın başlatılması, yönlendirilmesi ve sürdürülmesi ile ilgili çok katmanlı bir süreçtir. Psikolojide motivasyonu açıklayan modeller; hedef belirleme, öz-yeterlik, pekiştirme ve beklenti–değer çerçevelerini vurgularken, nörobilim bu süreçlerin arka planındaki ödül…
Karar verme, yalnızca seçenekler arasından birini seçmek değildir; bilgiyi toplama, belirsizliği değerlendirme, değerleri tartma, duyguları yönetme, geleceğe ilişkin varsayımlar kurma, risk–ödül dengesini ayarlama ve sonuçları sahiplenme gibi çok katmanlı alt…
Beyin plastisitesi, sinir sisteminin deneyim, çevre, öğrenme ve yaralanma gibi girdilere yanıt olarak yapısal ve işlevseldüzeylerde yeniden düzenlenebilme kapasitesidir. Plastisite, yalnızca çocuklukta değil, yetişkinlik ve yaşlılıkta da farklı kuvvet ve…
Psikoz, bireyin gerçeklik algısının bozulduğu, düşüncelerinin, duygularının ve davranışlarının gerçek dünyadan koparak ciddi şekilde değiştiği bir ruhsal bozukluktur. Psikoza sahip bireyler, sıklıkla halüsinasyonlar (gerçek olmayan şeyler görme veya duyma) ve…
Duygular, insan hayatının en karmaşık ve güçlü unsurlarından biridir. Korku, mutluluk, öfke, üzüntü gibi hisler, günlük yaşamımızın temel parçalarıdır ve bizi şekillendirir. Ancak, çoğu zaman neden belirli duyguları hissettiğimizi veya…
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), çocukluk döneminde başlayan ve yetişkinlikte de devam edebilen nörogelişimsel bir bozukluktur. DEHB’nin temel belirtileri arasında dikkat eksikliği, hiperaktivite ve dürtüsellik yer alır. Bu belirtiler,…
Günümüz dünyasında, multitasking yani aynı anda birden fazla işi yapma eğilimi oldukça yaygındır. Ancak, multitasking'in bellek ve bilişsel fonksiyonlar üzerindeki etkileri karmaşık ve çoğunlukla olumsuzdur. Bu makalede, multitasking'in bellek üzerindeki…